Sitara İbrahimbəyli

Fronton, 2026

Metal instalyasiya

4 m x 165 sm

Bu instalyasiya, evlərin damının altında yerləşən üçbucaq formalı frontonun ornamental metal işləmələrlə bəzədildiyi yerli memarlıq ənənəsinə əsaslanır. Kənd və şəhərətrafı mühitlərdə bu cür fasadlar yerli sənətkarlıq ənənələri, təkrar olunan formalar və gündəlik estetik qaydalar vasitəsilə formalaşan incə vizual işarələr kimi fəaliyyət göstərir. Frontonun memarlıq forması əsərin struktur çərçivəsini təşkil edir. Metal xurma yarpaqları, çiçəklər, ulduzlar və abstrakt elementlər simmetrik kompozisiyalar şəklində düzülmüşdür. Bu kompozisiyalar Azərbaycan dekorativ-tətbiqi sənətinin müxtəlif sahələrindən – o cümlədən xalça ornamentikasından, oyma və metal işləmələrindən – həmçinin XIX və XX əsrlərin memarlıq təsirlərindən ilham alır. Monumental və ya akademik memarlıqdan fərqli olaraq, bu ornamentasiya forması vernakulyar məntiq daxilində mövcuddur: o, çox vaxt əvvəlcədən hazırlanmış çertyojlar olmadan, yerli ustalar tərəfindən intuisiya, vizual yaddaş və kollektiv şəkildə paylaşılmış naxışlara əsaslanaraq yaradılır.

Çiçək, ulduz və simmetriya kimi ornamental elementlərin dili ənənəvi olaraq nizam, qayğı və məişət sabitliyi kimi anlayışlarla əlaqələndirilir. Bu vizual sistem daxilində dekorasiya yalnız bəzək funksiyası daşımır, həm də ev mühitinin qurulması və sabitləşdirilməsi vasitəsi kimi çıxış edir. Bu mövcud çərçivə daxilində əsərə bir sıra adi məişət əşyaları daxil edilir. Ev mühitində tez-tez rast gəlinən bu obyektlər kontekstdən asılı və dəyişkən mənalar daşıyır. Onlar dekorativ kompozisiyaya inteqrasiya olunduqda fasadın oxunuşunu incə şəkildə dəyişir və zahirən balanslı və harmonik quruluş daxilində gizli bir gərginlik qatını üzə çıxarır.

Bütün elementlər eyni boz metal materialda işlənmiş və ölçü baxımından kiçildilmişdir. Bu, onların vizual olaraq ətrafdakı ornamentlə birləşməsinə, diqqəti öz üzərinə çəkməkdən çox kompozisiyaya qarışmasına imkan verir. Bu strategiya zorakılığın müəyyən formalarının necə gizli qala bildiyini əks etdirir – gündəlik mühitlərə hoparaq, təkrarlanma vasitəsilə normallaşaraq və məişət həyatının vizual fonuna qarışaraq.

Scroll to Top